Do redakcji zgłosiła się Czytelniczka, mieszkanka gminy Bolesławiec:

(…) zwracam się z prośbą o odpowiedź na pytania dotyczące zasad korzystania przez uczniów z terenu gminy Bolesławiec z bezpłatnych przejazdów.

Jak podkreśliła, jej dziecko nie może korzystać z bezpłatnych przejazdów, ponieważ program obejmuje uczniów uczęszczających do szkół gminnych. A jej syn jest uczniem jednej z placówek w Mieście Ceramiki.

Mieszkanka zwróciła uwagę przede wszystkim na kwestię równego traktowania mieszkańców:

Rozumiem argument przedstawiany przez pracowników Gminnego Zakładu Oświaty, że program ma służyć promocji gminnych szkół. Uważam jednak, że takie rozwiązanie prowadzi do nierównego traktowania mieszkańców. Jako mieszkanka gminy i podatnik również dokładam się do budżetu gminy, dlatego trudno mi zaakceptować sytuację, w której wsparcie uzależnione jest od tego, do której szkoły uczęszcza dziecko.

Czytelniczka porównała również sytuację uczniów szkół podstawowych z rozwiązaniem przyjętym przez Powiat Bolesławiecki w przypadku uczniów szkół ponadpodstawowych:

Tym bardziej budzi to moje zdziwienie w sytuacji, gdy Powiat Bolesławiecki wprowadził program bezpłatnych biletów dla uczniów szkół ponadpodstawowych. W efekcie uczeń szkoły średniej może dojeżdżać do szkoły bezpłatnie, podczas gdy moje dziecko, uczęszczające do szkoły podstawowej w Bolesławcu, musi za przejazdy płacić.

Gmina wskazuje podstawę prawną

O wyjaśnienie zasad programu zwróciliśmy się do Gminy Bolesławiec. Wójt Andrzej Janiec:

Podstawę prawną programu stanowi art. 90t ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu pomoc w ramach lokalnego programu kierowana jest do dzieci i młodzieży pobierających naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, bez względu na miejsce zamieszkania.

I wyjaśnił, że w przypadku programu realizowanego przez Gminę Bolesławiec kryterium jest związane z miejscem pobierania nauki, a nie miejscem zamieszkania ucznia:

Oznacza to, że ustawodawca jako kryterium określające krąg osób, do których może być kierowana pomoc w ramach programu, wskazuje miejsce pobierania nauki, a nie miejsce zamieszkania ucznia.

Co z uczniami mieszkającymi w gminie, ale uczęszczającymi do szkół gdzie indziej?

Szef Urzędu Gminy Bolesławiec tłumaczy:

W przypadku ucznia będącego mieszkańcem Gminy Bolesławiec, który uczęszcza do szkoły podstawowej położonej na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego, nauka jest pobierana poza terenem Gminy Bolesławiec. Sam fakt zamieszkiwania ucznia na terenie Gminy Bolesławiec nie stanowi zatem podstawy do objęcia go pomocą realizowaną w ramach tego programu.

Gmina zapowiada ewaluację programu

Program działa od maja 2026 roku, dlatego Gmina nie przeprowadziła jeszcze pełnej oceny jego funkcjonowania.

Wójt zapowiedział jednak, że taka analiza zostanie wykonana po pierwszym pełnym roku działania programu:

Program został wprowadzony w maju 2026 r. i znajduje się obecnie na początkowym etapie realizacji. Po pełnym roku jego funkcjonowania Gmina planuje przeprowadzić ewaluację programu, obejmującą w szczególności liczbę korzystających z niego uczniów, rzeczywiste koszty oraz efekty jego realizacji.

Ewaluacja ma objąć także potrzeby mieszkańców związane z dojazdami dzieci do szkół. Gmina zastrzega jednak, że ewentualne rozszerzenie programu na uczniów pobierających naukę poza jej terenem wymagałoby dodatkowej analizy prawnej.

„Ewaluacja pozwoli również ocenić potrzeby mieszkańców w zakresie dojazdów uczniów do szkół. Należy jednak zaznaczyć, że ewentualne objęcie wsparciem uczniów pobierających naukę poza terenem Gminy Bolesławiec wymagałoby odrębnej analizy prawnej dotyczącej możliwości i podstawy prawnej wprowadzenia takiego rozwiązania” – podkreślił włodarz.

Czy zasady mogą się zmienić?

Mieszkanka zapytała również, czy Gmina rozważa zmianę zasad programu tak, aby decydujące znaczenie miało miejsce zamieszkania ucznia, a nie szkoła, do której uczęszcza.

Andrzej Janiec przyznał, że urzędnicy znają argumenty przedstawione przez mieszkankę. I ponownie powołał się na obowiązujące przepisy.

„Gmina Bolesławiec rozumie argumenty przedstawione przez mieszkankę. Należy jednak rozróżnić miejsce zamieszkania ucznia od miejsca pobierania przez niego nauki” – odpowiedział.

„Obowiązujący art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty odnosi się do dzieci i młodzieży pobierających naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, bez względu na ich miejsce zamieszkania. Dlatego samo zamieszkiwanie ucznia na terenie Gminy Bolesławiec nie przesądza o możliwości objęcia go pomocą w ramach programu, jeżeli pobiera on naukę poza jej terenem” – dodał.

Tyle żę nie wyklucza dalszych zmian – po przeprowadzeniu zapowiedzianej ewaluacji:

Po pełnym roku funkcjonowania programu Gmina dokona jego ewaluacji, w tym analizy rzeczywistych kosztów oraz potrzeb związanych z dojazdami uczniów. Wyniki tej analizy będą mogły stanowić podstawę do rozważenia ewentualnych dalszych działań, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa oraz możliwości finansowych Gminy.

Do tematu wrócimy.