Kolczak obłączasty. Jak go rozpoznać?
Kolczak obłączasty (Hydnum repandum) ma zazwyczaj kremowy, jasnopomarańczowy lub żółtawy kapelusz o nieregularnym kształcie. Jego średnica może wynosić od kilku do kilkunastu centymetrów. Miąższ jest jasny, a grzyb wyróżnia się delikatnym, przyjemnym aromatem.
Najbardziej charakterystyczną cechą gatunku są kolce znajdujące się pod kapeluszem. To właśnie one odróżniają go od kurek, które mają blaszki o charakterystycznym, rozwidlonym kształcie.
Kolczaki można znaleźć w lasach iglastych, liściastych i mieszanych. Występują między innymi w sąsiedztwie buków, sosen i świerków. W okolicach Bolesławca również można natrafić na ten gatunek – znaleźliśmy go w lesie liściastym, w pobliżu buków.
Sezon na kolczaka obłączastego przypada przede wszystkim na drugą połowę lata i jesień. Najczęściej pojawia się od sierpnia do listopada, choć wiele zależy od temperatury i wilgotności.
Dlaczego kolczak jest przysmakiem we Francji?
Kolczak obłączasty jest ceniony przez grzybiarzy i kucharzy, szczególnie we Francji, gdzie znany jest jako pied-de-mouton, czyli „owcza nóżka”. Jego popularność wynika przede wszystkim z walorów kulinarnych.
Miąższ kolczaka jest zwarty i mięsisty, a smak delikatny, lekko orzechowy. Dzięki temu grzyb dobrze sprawdza się w daniach, w których ważna jest zarówno konsystencja, jak i naturalny aromat leśnych składników.
We francuskiej kuchni kolczaki wykorzystuje się między innymi do przygotowywania sosów, zup i potraw duszonych. Można je również smażyć na maśle z czosnkiem i natką pietruszki, a następnie podawać jako dodatek do mięsa lub innych dań. Nadają się także do mieszanych potraw z grzybów leśnych.
Przed przyrządzeniem warto dokładnie oczyścić grzyby z ziemi i resztek ściółki. Kolce pod kapeluszem można usunąć, zwłaszcza jeśli są starsze i kruche, choć nie jest to bezwzględnie konieczne w przypadku młodych okazów.
Czy kolczak obłączasty jest zdrowy?
Podobnie jak inne grzyby jadalne, kolczak obłączasty dostarcza błonnika, białka oraz składników mineralnych. Może być urozmaiceniem jesiennego jadłospisu, szczególnie dla osób ceniących produkty sezonowe.
W przypadku tego gatunku pojawiają się również doniesienia naukowe dotyczące związków biologicznie czynnych obecnych w grzybach. Nie oznacza to jednak, że jedzenie kolczaka ma potwierdzone działanie lecznicze lub przeciwnowotworowe. Nie należy traktować go jako środka do leczenia chorób ani zastępować nim terapii medycznej.
Kolczak obłączasty jest przede wszystkim ceniony za smak i zastosowanie kulinarne. Jego obecność w okolicznych lasach może być ciekawym odkryciem dla grzybiarzy, którzy chcą poznać mniej oczywiste gatunki.
Ważne: przed spożyciem każdego grzyba znalezionego w lesie należy mieć pewność co do jego identyfikacji. W razie wątpliwości warto skorzystać z pomocy grzyboznawcy lub klasyfikatora grzybów.