Jak wyliczyć swoją płacę i premię zadaniową w Zakładach Ceramicznych „Bolesławiec”

Do października 2025 roku praca, jaką wykonywała większość pracowników ZCB, nazywana była pracą na akord. W przypadku malarki w ZCB była to ilość pomalowanych naczyń podczas dnia pracy.

Od listopada 2025 roku oficjalnie w ZCB nie ma już pracy na akord. Jest za to wynagrodzenie czasowe zasadnicze w wysokości płacy minimalnej (4806 zł brutto) oraz premia zadaniowa. Zarząd ZCB (Arkadiusz Grzesikowski i Wojciech Huczyński) wprowadził te zmiany przez tzw. wypowiedzenia zmieniające.

Był to skutek wypowiedzenia układu zbiorowego pracy (przez byłego prezesa Sebastiana Fijałkowskiego) i nie zastąpienie go nowym układem lub regulaminem wynagradzania. Nowe umowy zmieniające podpisali wszyscy pracownicy, którzy zostali w firmie. Pracownicy otrzymali wypowiedzenie starych warunków płacy oraz przedstawiono im nowe zasady wynagradzania w postaci indywidualnych umów.

Nowe umowy: nawet 2000 zł mniej dla niektórych pracowników

Po podpisaniu umowy zmieniającej, z fiszek pracowników zniknęły gwarantowane wcześniej pozycje, takie jak dodatek stażowy (1% płacy minimalnej za każdy rok pracy) oraz dodatek szkodliwy (10% płacy minimalnej), co dla osób z długim stażem oznaczało realną stratę w wysokości nawet 2000 zł miesięcznie w porównaniu do wcześniejszego systemu.

W momencie zmian wynagradzania swoją krytykę wobec polityki płacowej prezesa opublikował w komentarzu na facebooku pracownik ZCB z 36-letnim stażem. Za krytykę prezes pozwał go o 25 tys. złotych oraz zwolnił. Prezes podkreślał później, że pozew nigdy nie był „narzędziem mrożącym krytykę” ani „straszakiem” wobec pracowników. I dodawał, że jako osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu spółki ma obowiązek reagować na działania mogące naruszyć dobra osobiste, w szczególności zaś cześć, dobre imię oraz godność osobistą.

Symulacja strat – likwidacja dodatków

Założenia: płaca minimalna: 4806 zł brutto dodatek stażowy: 1% za każdy rok dodatek szkodliwy: 10%

Nie ma akordu, jest premia zadaniowa

Co powoduje likwidacja akordu na papierze? Przy akordzie kodeks pracy reguluje minimum zapisów i pracownik ma jaśniejszą sytuację płacową.

Premia zadaniowa to wytrych, bo kodeks pracy nie reguluje, jakie zadania może nałożyć pracodawca, żeby pracownik miał prawo do premii. Pracodawca ma tu o wiele większą swobodę działania.

Pracownicy akordowi w nowych warunkach otrzymali gwarantowane wynagrodzenie zasadnicze (minimalna płaca 4806 zł brutto), a premia zadaniowa zastąpiła akord, ale wynagrodzenie opiera się na tych samych cennikach. Związkowcy nazywają to sztuczką prawną.

Jak czytać teraz fiszkę płacową?

Po tych zmianach, żeby poprawnie odczytać swoje wynagrodzenie w ZCB, należy zestawić ze sobą dwa dokumenty:

• fiszkę płacową
• oraz wycenę pracy (nie nazywanej już akordem)

W obecnym systemie wartość wykonanej pracy nie widnieje na fiszce jako jedna pozycja. Została ona rozbita na:

1. Wynagrodzenie zasadnicze (pierwsza pozycja na liście) – w przypadku przepracowania pełnego miesiąca odpowiada aktualnej płacy minimalnej 4806 zł brutto.
2. Premia zadaniowa to dodatkowa kwota, która stanowi nadwyżkę wypracowaną ponad płacę minimalną w systemie, który wygląda jak praca na akord, ale praca ta nie jest już tak nazywana.

Jak policzyć (nie)akord, czyli premię?

To trudne z braku jasnego systemu. Tylko na malarni są komputery, które wyświetlają malowane wzory i pokazują, ile zarobiło się za pomalowanie konkretnego wyrobu. Na pozostałych działach są jedynie papierowe cenniki, gdzie (nie)akord liczony jest w większości od wagi wyrobu lub za 100 sztuk (tak jest na formowni i odlewni).

Najtrudniej jest na sortowni, gdzie pracownik nie ma czasu ani możliwości, żeby dokonać wyceny pracy, czyli zliczać swój dzienny (nie)akord. Na rzecz tego artykułu wyjaśnijmy taki przykład: pracownik sortowni za wyrób ważący do pół kilo dostaje złotówkę, a powyżej pół kilo do kilograma jest już wypracowana 1 zł i 10 groszy. Pracownik powinien dokładnie wiedzieć, ile ważą sortowane przez niego wyroby, ale to trudne, bo jest ich kilka tysięcy rodzajów i nie sposób tego zapamiętać. Sortowaczka przerabia dziennie setki sztuk, więc nie ma czasu sumować tych drobnych i zróżnicowanych kwot. Dlatego sama nie obliczy, ile zarobiła w miesiącu – czy wypracowała tylko minimum, czyli wynagrodzenie zasadnicze, czy może dostanie „premię”, czyli to, co wypracowała powyżej tego minimum.

Tę nieścisłość podkreślił sąd w uzasadnieniu apelacji sprawy Kamili Bandrów o wynagrodzenie. O wyroku pisaliśmy w informacji: Przełomowy wyrok dotyczący wynagrodzeń w Zakładach Ceramicznych „Bolesławiec”.

Analiza dwóch miesięcy pracy tego samego pracownika pokazuje, że wysokość premii zadaniowej nie zależy wprost od liczby przepracowanych godzin ani liczby nadgodzin. W krótszym miesiącu, przy 8 nadgodzinach, premia wyniosła ok. 450 zł. W dłuższym miesiącu, przy ok. 14 nadgodzinach, premia wzrosła do ponad 2100 zł. Różnica nie wynika więc z samego czasu pracy.

Z uzyskanych informacji wynika, że na wysokość premii decydujący wpływ ma nie tylko liczba godzin pracy, ale przede wszystkim rodzaj wykonywanego asortymentu. Lepsze, wyżej wyceniane wyroby trafiają głównie na weekendy, co oznacza, że pracownicy wykonujący nadgodziny w weekend mogą osiągać znacznie wyższe wynagrodzenie niż osoby pracujące w dni robocze.

Instrukcja – pracownicy ZCB, policzcie swoją pensję

Pokusiliśmy się, by krok po kroku przeanalizować oba dokumenty (fiszkę płacową oraz wycenę pracy) oraz spróbowaliśmy wyliczyć płacę malarki w ZCB. Instrukcja dla pracowników może wyglądać następująco:

Przygotuj komputerowy wydruk wyceny pracy. Zanim spojrzysz na fiszkę, sprawdź szczegółowe zestawienie z całego miesiąca. Na tym wydruku znajdziesz:

• nazwy dekoracji (są one oznaczone kodami np. „AR”)
• stawkę i liczbę sztuk (przy każdej dekoracji widnieje stawka za dany element oraz liczba wykonanych sztuk)
• wartość dzienną: kwota pokazuje, ile zarobiłeś konkretnego dnia
• sumę końcową: na dole kolumny „wartość” znajduje się całkowita kwota wypracowanego (nie)akordu za dany miesiąc

Sprawdź pozycje na fiszce płacowej.

• Wynagrodzenie zasadnicze: to pierwsza pozycja na liście. W przypadku przepracowania pełnego miesiąca odpowiada ona aktualnej płacy minimalnej 4806 zł brutto.
• Premia zadaniowa: To dodatkowa kwota, która stanowi nadwyżkę wypracowaną w (nie)akordzie ponad płacę minimalną.

Zsumuj składniki

Aby sprawdzić, czy wypłata się zgadza, musisz wykonać dodawanie: wynagrodzenie zasadnicze plus premia zadaniowa, co daje sumę z wydruku komputerowego (kiedyś te dwie kwoty zgadzały się automatycznie z jedną pozycją na fiszce pod nazwą „płaca akordowa”), teraz dopiero suma daje wynik widoczny na zestawieniu.

Zwróć uwagę na dodatkowe zmienne

• Uwaga! Na nowych fiszkach nie ma już dawnego „wyrównania” do pensji minimalnej, którą pracodawca miał obowiązek dopłacić zgodnie z obowiązującym prawem. W tej chwili kwota 4806 zł brutto za pełny miesiąc jest gwarantowana, nawet jeśli ktoś jej nie wypracował. Przed tą zmianą nawet połowa pracowników akordowych miała wyrównania.
• Godziny nieobecności: Jeśli w danym miesiącu brałeś urlop lub byłeś na zwolnieniu lekarskim, czy płatnym wolnym np. za oddanie krwi, to wynagrodzenie zasadnicze będzie niższe, ponieważ część wypłaty zostanie zakwalifikowana jako wynagrodzenie urlopowe płatne średnią lub chorobowe.
• Stawka godzinowa premii: Możesz samodzielnie oszacować premię, wyliczając, ile dodatkowych złotych wypracowujesz na godzinę (np. przy 160 godzinach pracy premia 3 zł/h da około 500 zł dodatku).
• Wielu pracowników dodatkowo pracuje w nadgodzinach. Również te naliczenia są niejasne dla pracowników. Pracodawca nie wyodrębnił pełnego wynagrodzenia za ten czas z premii zadaniowej, pomimo zaleceń Państwowej Inspekcji Pracy w tej kwestii, więc może ono być wchłonięte przez płacę minimalną.

Wszystko to prowadzi do jednego wniosku, podkreślonego wyrokiem sądu apelacyjnego, że pracownik ZCB, wykonując pracę w ciągu ośmiogodzinnego czasu pracy, nie jest w stanie powiedzieć, czy pracodawca prawidłowo naliczył mu wynagrodzenie i nie jest w stanie rozliczyć pracodawcy z tego naliczenia.