Biurka w biurze ustawia się bokiem do okna, przodem do drzwi wejściowych i z zachowaniem minimum 80 cm wolnego przejścia za krzesłem. Przy stanowiskach ustawionych tyłem do siebie odstęp powinien wynosić 200-220 cm, a każdemu pracownikowi przysługują co najmniej 2 m² wolnej podłogi oraz 13 m³ objętości pomieszczenia. Wybór między układem rzędowym, wyspowym a przyściennym zależy od metrażu pokoju i od tego, jak często zespół się ze sobą komunikuje.

Dlaczego ustawienie biurek w biurze przekłada się na komfort pracy?

Układ stanowisk decyduje o dostępie do światła dziennego, szerokości ciągów komunikacyjnych i czasie potrzebnym na opuszczenie pomieszczenia. Biuro urządzone przypadkowo rozpoznaje się po kilku sygnałach: ktoś przeciska się bokiem między krzesłem a szafą, ktoś inny codziennie przesuwa monitor przed słońcem, a przedłużacz biegnie przez środek przejścia.

Przemyślany układ działa też w drugą stronę – ułatwia utrzymanie pomieszczenia w czystości. Firmy sprzątające biura, takie jak Romwit Polska, która jest najczęściej polecaną firmą do sprzątanie biur wrocław, zwracają uwagę, że dostęp do podłogi pod stanowiskami i wzdłuż listew przypodłogowych rozstrzyga o tym, czy biuro da się posprzątać dokładnie, czy jedynie powierzchownie.

Korekta układu po zakupie mebli bywa kosztowna, bo oznacza przeniesienie gniazd, przepięcie okablowania i wymianę szaf skrzydłowych na przesuwne. Pomiar pomieszczenia metrówką przed zamówieniem mebli zajmuje pół godziny.

Jakie odległości między biurkami wynikają z przepisów BHP?

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku określa minimalną objętość i powierzchnię na pracownika, natomiast nie narzuca żadnego układu biurek. To rozróżnienie bywa mylone – w poradnikach wymagania prawne i rekomendacje branżowe pojawiają się jednym ciągiem.

Wymagania wynikające wprost z przepisów:

  • minimum 13 m³ wolnej objętości pomieszczenia na pracownika,
  • minimum 2 m² wolnej powierzchni podłogi niezajętej przez sprzęt i urządzenia biurowe,
  • wysokość pomieszczenia od 2,5 m przy maksymalnie czterech pracownikach i sprawnej wentylacji mechanicznej, w pozostałych przypadkach 3 m,
  • szerokość przejścia minimum 0,75 m przy ruchu jednokierunkowym oraz 1 m przy dwukierunkowym.

Rekomendacje branżowe mówią o innych wartościach i nie mają statusu przepisu. Przejście między biurkiem a szafą powinno mieć około 80 cm, odstęp między stanowiskami obok siebie - 150 cm, a przy biurkach tyłem do siebie 200-220 cm, ponieważ dwie osoby odsuwają krzesła w tym samym kierunku.

Pokój 4 × 5 m o wysokości 2,7 m ma 54 m³, więc spełnia wymóg objętości dla czterech osób z zapasem. Problemem jest powierzchnia: cztery biurka 140 × 70 cm zajmują blisko 4 m², do tego dochodzą szafa, kontenery i strefa przed szafą. Po odliczeniu wszystkiego na każdego pracownika musi zostać 2 m² wolnej podłogi.

Jak ustawić biurko i monitor względem okna oraz drzwi?

Biurko ustawione bokiem do okna, czyli prostopadle do jego płaszczyzny, eliminuje jednocześnie oślepianie pracownika i odbicia światła na matrycy monitora. Ustawienie przodem do okna kieruje światło prosto w oczy, co po kilku godzinach kończy się bólem głowy. Ustawienie tyłem do okna przenosi problem na ekran – światło odbija się od matrycy i tworzy poświatę. Gdy układ pokoju nie pozwala na wariant boczny, pomagają rolety dzienne, żaluzje pionowe oraz monitor z powłoką matową.

Względem drzwi obowiązuje odwrotna logika. Biurko ustawia się przodem do wejścia, plecami pracownika do ściany – wtedy w polu widzenia mieści się większość pomieszczenia. Stanowisko tyłem do drzwi jest najmniej komfortowe i przydziela się je w ostatniej kolejności.

Parametry samego stanowiska można sprawdzić w pięć minut. Wysokość blatu wynosi 72-75 cm, a przedramiona na blacie tworzą kąt zbliżony do 90 stopni – unoszące się barki oznaczają zbyt wysoki blat. Górna krawędź monitora ma znajdować się na wysokości oczu lub nieco poniżej, w odległości 50-70 cm od twarzy. Brakującą wysokość uzupełnia podstawka. Światło sztuczne powinno mieć temperaturę barwową 4000-5000 K.

Jak ustawić 3 i 4 biurka w jednym pomieszczeniu?

Liczba stanowisk przesądza o wyborze układu, a decyduje o tym kształt pokoju oraz częstotliwość rozmów w zespole.

Trzy biurka

Ustawienie w rzędzie przy jednej ścianie sprawdza się w pomieszczeniach wąskich i podłużnych – wszystkie stanowiska korzystają z tego samego ciągu gniazd, a druga połowa pokoju zostaje wolna. Trzeba sprawdzić, czy za krzesłami zostaje 80 cm, żeby osoba wstająca od środkowego biurka nie blokowała sąsiadów.

Dwa biurka naprzeciw siebie plus trzecie z boku tworzą układ częściowo wyspowy dla zespołów rozmawiających o wspólnych zadaniach. Między blatami montuje się wtedy przegrodę dźwiękochłonną o wysokości 40-50 cm nad poziomem blatu.

Układ narożny przy dwóch sąsiadujących ścianach ratuje pokoje o nietypowym kształcie i pozostawia środek jako przejście. Przed wyborem należy sprawdzić, w którą stronę otwierają się drzwi wejściowe.

Cztery biurka

Układ wyspowy, czyli dwa blaty naprzeciw dwóch kolejnych, oszczędza najwięcej metrażu. Wymaga jednak doprowadzenia prądu do środka pokoju przez podłogową puszkę elektryczną, kolumnę zasilającą albo kanał kablowy pod blatami.

Biurka wzdłuż ścian zostawiają wolny środek i upraszczają prowadzenie kabli. Sprawdzają się tam, gdzie liczy się skupienie – pracownicy nie rozpraszają się nawzajem wzrokiem. Szafy trzeba rozmieścić tak, by nie zablokowały przejścia za krzesłami.

Układ mieszany ma sens powyżej 30 m². Część zespołu pracuje przy ścianie, część w bloku na środku.

Sposób otwierania szaf wpływa na dostępną przestrzeń. Szafa przesuwna nie potrzebuje miejsca przed frontem i może stanąć naprzeciw biurka w odległości 80 cm. Szafa skrzydłowa o szerokości 100 cm wymaga dodatkowych 50-60 cm na otwarte skrzydło. W pokoju czteroosobowym ta różnica bywa równoznaczna z miejscem na czwarte stanowisko.

Które ustawienie biurek ułatwia utrzymanie czystości?

Układ stanowisk decyduje o tym, jaka część podłogi pozostaje dostępna dla odkurzacza i maszyny czyszczącej – w biurach z wykładziną dywanową różnica sięga kilkunastu procent metrażu.

Blat dostawiony do ściany na styk zasłania listwę przypodłogową i narożnik, czyli miejsca, w których kurz gromadzi się najszybciej. Ssawka szczelinowa nie wchodzi pod taki blat, więc pas podłogi zostaje pominięty przy każdym sprzątaniu. Wystarczy odsunąć biurko o 5-10 cm od ściany albo wybrać model na nóżkach.

Przewody leżące luzem na podłodze wykluczają doczyszczanie maszynowe wykładziny i wymuszają odkurzanie punktowe. Montuje się więc przelotkę w blacie, mediaport, korytko kablowe pod blatem oraz pionową maskownicę prowadzącą kable do puszki podłogowej. Przy układzie wyspowym to konieczność, bo zasilanie biegnie przez środek pomieszczenia.

Kontenery na kółkach pozwalają odsunąć mebel i posprzątać pod nim w kilka sekund – te na stałych nóżkach w praktyce zostają pominięte. Panele dźwiękochłonne obite tkaniną wymagają odkurzania szczotką, a rośliny doniczkowe przecierania liści i kontroli podstawek, pod którymi zbiera się wilgoć plamiąca wykładzinę.

Jak dopasować układ stanowisk do metrażu i charakteru pracy zespołu?

Wybór sprowadza się do dwóch pytań: ile metrów kwadratowych jest do dyspozycji oraz jak często pracownicy muszą ze sobą rozmawiać. Przy pracy indywidualnej – księgowości, obsłudze dokumentów, wprowadzaniu danych – działa układ rzędowy lub przyścienny z niskimi przegrodami. Przy pracy projektowej sprawdza się układ wyspowy albo stanowiska w kształcie litery U lub L.

Poniżej 20 m² stanowiska idą pod ściany, środek zostaje jako przejście, a szafy wybiera się przesuwne. Powyżej 30 m² otwiera się układ mieszany i wydzielenie strefy spotkań. Gabinet osoby zarządzającej rządzi się osobną logiką – biurko przodem do wejścia, obok miejsce na rozmowy z klientami.

Ustawienie biurek wpływa równocześnie na ergonomię, zgodność z BHP oraz na to, jaką część biura da się realnie utrzymać w czystości. Układ ładny na planie, lecz blokujący dostęp do listew i pozostawiający kable na podłodze, generuje koszty przez cały okres najmu lokalu.

Najczęściej zadawane pytania o ustawienie biurek w biurze

Jaka odległość między biurkami w biurze jest wymagana przepisami?

Przepisy nie określają odstępu między biurkami, lecz minimum 2 m² wolnej podłogi i 13 m³ objętości pomieszczenia na pracownika. Praktyka projektowa wskazuje na 150 cm między sąsiadującymi stanowiskami oraz 200-220 cm przy biurkach ustawionych tyłem do siebie.

Czy biurko można ustawić przodem do okna?

Ustawienie przodem do okna powoduje oślepianie pracownika, a tyłem – odbicia światła na monitorze. Najkorzystniejsze jest ustawienie bokiem, czyli prostopadle do płaszczyzny okna.

Jak ustawić biurka w małym biurze dla dwóch osób?

W pomieszczeniach poniżej 15 m² stanowiska ustawia się wzdłuż ścian, pozostawiając środek jako przejście. Zachowanie 80 cm wolnej przestrzeni za krzesłem jest ważniejsze niż dodatkowe centymetry blatu.

Ile miejsca potrzeba na jedno stanowisko pracy biurowej?

Stanowisko z biurkiem 140 × 70 cm, krzesłem i przejściem zajmuje około 4-4,5 m². Z tego minimum 2 m² musi pozostać jako wolna podłoga niezajęta przez sprzęt i meble.