Szczególnie istotna zmiana dotyczy przejazdów kolejowych. Od 15 września 2026 roku strażnicy miejscy i gminni mogą nakładać mandaty za określone, szczególnie niebezpieczne zachowania na przejazdach. Nowe przepisy są odpowiedzią na potrzebę skuteczniejszego reagowania na przypadki lekceważenia zasad bezpieczeństwa na torach.

W ostatnim czasie ponownie głośno było o kierowcach i innych uczestnikach ruchu, którzy ignorują czerwone światło, rogatki lub wjeżdżają na przejazd bez możliwości jego bezpiecznego opuszczenia. Tragiczne zdarzenia na przejazdach kolejowych pokazują, jak poważne konsekwencje może mieć takie zachowanie.

Strażnik może ukarać osobę, która:

  • objeżdża opuszczone zapory lub półzapory,
  • wjeżdża na przejazd w czasie opuszczania zapór lub zanim zakończy się ich podnoszenie,
  • wchodzi lub wjeżdża na przejazd przy czerwonym, czerwonym migającym albo dwóch naprzemiennie migających czerwonych sygnałach,
  • wjeżdża na przejazd, jeżeli po drugiej stronie nie ma miejsca pozwalającego na kontynuowanie jazdy.

Za wykroczenia określone w art. 97a Kodeksu wykroczeń grzywna wynosi co najmniej 2000 zł, a w postępowaniu mandatowym może sięgać 3000 zł.

Mandat za niewykonanie polecenia strażnika

Nowe przepisy pozwalają także strażnikom nałożyć mandat za wykroczenie określone w art. 65a Kodeksu wykroczeń. Chodzi o umyślne niestosowanie się do zgodnego z prawem polecenia funkcjonariusza, jeżeli w ten sposób uniemożliwia się lub istotnie utrudnia wykonanie czynności służbowej.

W takim przypadku mandat może wynieść do 500 zł.

Strażnicy mogą karać za sprzedaż energetyków niepełnoletnim

Rozszerzenie uprawnień obejmuje również przepisy dotyczące sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny osobom poniżej 18. roku życia.

Strażnicy mogą nakładać mandaty za naruszenie tego zakazu, a także za określone naruszenia związane z obowiązkiem stosowania standardów ochrony małoletnich.

Nowe kompetencje dotyczą także zwierząt i ochrony środowiska

Od 15 września strażnicy mogą również samodzielnie karać mandatami za wybrane wykroczenia związane m.in. z:

  • obowiązkowym szczepieniem psa przeciwko wściekliźnie,
  • wymaganiami dotyczącymi przemieszczania zwierząt domowych,
  • przepisami dotyczącymi ochrony powietrza i lokalnymi ograniczeniami antysmogowymi,
  • naruszeniem zakazu fotografowania oznaczonych obiektów objętych takim zakazem.

Nowe przepisy nie oznaczają jednak powrotu fotoradarów do straży miejskiej. Strażnicy nadal nie mają uprawnień do prowadzenia kontroli prędkości za pomocą fotoradarów.

Nowe przepisy obowiązują od 15 września 2026 roku. Oznacza to, że strażnicy miejscy i gminni mogą już korzystać z rozszerzonego katalogu uprawnień mandatowych.