Ponad osiem milionów zabawek niespełniających wymagań bezpieczeństwa, setki tysięcy zatrzymanych podróbek i tysiące kontroli prowadzonych na granicach – tak wygląda bilans działań Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), która odpowiada za ochronę rynku Unii Europejskiej przed niebezpiecznymi produktami.

Polska, jako jedno z kluczowych państw granicznych UE, odgrywa istotną rolę w kontrolowaniu towarów trafiających na wspólny rynek. Zadania KAS nie ograniczają się dziś wyłącznie do poboru ceł i podatków. Coraz większe znaczenie mają działania związane z ochroną konsumentów, środowiska oraz zapewnieniem zgodności produktów z europejskimi normami bezpieczeństwa.

Niebezpieczne towary zatrzymywane jeszcze na granicy

Każdy produkt importowany spoza Unii Europejskiej musi przejść procedurę odprawy celnej i spełnić szereg wymogów formalnych. Funkcjonariusze KAS sprawdzają m.in. oznakowanie, dokumentację techniczną, deklaracje zgodności oraz wymagane certyfikaty.

Kontrole są szczególnie istotne w przypadku produktów pochodzących z krajów, gdzie standardy bezpieczeństwa mogą być mniej rygorystyczne niż w UE. Dotyczy to między innymi zabawek, urządzeń elektrycznych, kosmetyków, części samochodowych czy wyrobów chemicznych. Produkty niespełniające europejskich wymagań mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów oraz negatywnie wpływać na środowisko naturalne.

Dlatego jednym z podstawowych zadań KAS jest identyfikowanie takich towarów jeszcze przed ich wprowadzeniem do obrotu. Dzięki temu nie trafiają one do sklepów ani do konsumentów.

Nieprawidłowości wykrywane w większości kontroli

Dane dotyczące nadzoru rynku pokazują skalę problemu. W 2025 roku KAS przeprowadziła 5614 kontroli związanych z bezpieczeństwem produktów. Nieprawidłowości stwierdzono w około 80 proc. przypadków.

Szczególnie niepokojące wyniki dotyczyły zabawek. W ubiegłym roku funkcjonariusze skontrolowali około 8,2 mln sztuk tego rodzaju produktów. Spośród nich około 8,1 mln nie spełniało wymagań bezpieczeństwa obowiązujących na rynku unijnym.

Równie alarmujące dane odnotowano rok wcześniej. W 2024 roku przeprowadzono 5924 działania kontrolne dotyczące zgodności produktów z wymaganiami bezpieczeństwa. W około 76 proc. przypadków organy nadzoru rynku potwierdziły zastrzeżenia zgłoszone przez służby celne.

Łącznie skontrolowano wtedy około 34,5 mln sztuk towarów oraz ponad 190 mln kilogramów produktów. Za niezgodne z wymaganiami uznano około 21,2 mln sztuk towarów i 67 mln kilogramów produktów.

Rosnący problem podróbek

Jednym z największych wyzwań pozostaje dynamiczny rozwój handlu elektronicznego. Coraz więcej produktów trafia do Europy w niewielkich przesyłkach wysyłanych za pośrednictwem firm kurierskich, transportu lotniczego lub kolejowego.

Rosnąca liczba przesyłek wymaga od służb celnych coraz bardziej zaawansowanej analizy ryzyka. Oprócz produktów niebezpiecznych funkcjonariusze identyfikują również towary naruszające prawa własności intelektualnej.

W 2025 roku KAS zatrzymała ponad 352 tys. sztuk podrabianych zabawek. Dla porównania, rok wcześniej było to ponad 145 tys. sztuk. Oznacza to wzrost o około 143 proc., co pokazuje zarówno skalę zjawiska, jak i intensywność prowadzonych działań kontrolnych.

Podrabiane produkty często nie spełniają norm jakości i bezpieczeństwa. Dotyczy to zwłaszcza zabawek, urządzeń elektrycznych, leków czy części samochodowych, które mogą stwarzać realne zagrożenie dla użytkowników.

Ponad 818 tys. zabawek pod kontrolą w 2026 roku

Kontrole prowadzone są również w bieżącym roku. W okresie od 5 marca do 15 maja 2026 roku funkcjonariusze skontrolowali ponad 818 tys. sztuk zabawek.

W związku z podejrzeniem naruszenia przepisów wystawiono 335 wniosków o wydanie opinii. Zdecydowana większość trafiła do Inspekcji Handlowej, a część do Urzędu Komunikacji Elektronicznej. W 287 przypadkach podejrzenia zostały potwierdzone, co oznacza, że nieprawidłowości stwierdzono w blisko 86 proc. spraw.

Najczęściej wykrywane naruszenia dotyczyły braku wymaganych ostrzeżeń, braku danych importera oraz nieprawidłowego lub całkowitego braku oznakowania CE.

Wspólna ochrona rynku UE

Skuteczność działań KAS opiera się na ścisłej współpracy z organami nadzoru rynku, innymi służbami kontrolnymi oraz właścicielami praw własności intelektualnej. System kontroli granicznej pozwala eliminować niebezpieczne i niezgodne z przepisami produkty jeszcze przed ich wprowadzeniem do obrotu.

Przedstawione dane pokazują, że ochrona rynku UE przed niebezpiecznymi towarami pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań współczesnych służb celnych. Jednocześnie potwierdzają, że skuteczny nadzór na granicach pozwala ograniczać ryzyko, zanim wadliwe produkty trafią do europejskich konsumentów.