Po osiągnięciu jego granicznej wartości urządzenie wymaga oceny stanu technicznego, czyli przeglądu specjalnego.
Osiągnięcie resursu oznacza konieczność oceny technicznej
Resurs określa graniczne parametry użytkowania urządzenia. Przy jego wyznaczaniu uwzględnia się liczbę cykli pracy, poziom obciążeń, intensywność eksploatacji oraz rzeczywiste warunki użytkowania. Nie można więc utożsamiać resursu wyłącznie z wiekiem maszyny albo liczbą przepracowanych godzin.
Gdy urządzenie lub jeden z jego mechanizmów osiąga ustaloną wartość graniczną, eksploatujący powinien przeprowadzić albo zlecić przegląd specjalny. Dotyczy to między innymi suwnic, żurawi, wciągników, wciągarek, podestów ruchomych, układnic oraz wózków jezdniowych podnośnikowych.
Wykorzystanie resursu nie oznacza automatycznego wycofania maszyny. Eksploatujący musi jednak sprawdzić, czy jej konstrukcja i mechanizmy pozwalają na dalszą bezpieczną pracę. Ocena może także wykazać potrzebę naprawy, modernizacji albo remontu kapitalnego.
Brak danych o przebiegu nie zwalnia z obowiązków
Eksploatujący powinien prowadzić rejestr przebiegu oddzielnie dla każdego urządzenia. Może korzystać z liczników cykli, motogodzin, dziennika konserwacji, dokumentacji serwisowej oraz danych o podnoszonych ładunkach. Sam licznik godzin nie zawsze wystarcza, ponieważ urządzenie może pracować krótko, lecz regularnie podnosić ciężary zbliżone do udźwigu nominalnego.
Gdy dokumentacja nie określa wartości resursu, trzeba ją wyznaczyć zgodnie z aktualną wiedzą techniczną i zasadami inżynierskimi. Jeśli brakuje zapisów dotyczących przebiegu, eksploatujący powinien odtworzyć historię pracy. Pomocne mogą być harmonogramy produkcji, archiwalne protokoły, zapisy konserwatora, typowe obciążenia oraz informacje od operatorów.
Poprawnie obliczony resurs urządzeń dźwigowych pozwala zaplanować ocenę techniczną, zanim dalsza eksploatacja maszyny stanie się niedopuszczalna lub niebezpieczna.
Przegląd konserwacyjny nie zastępuje przeglądu specjalnego
Konserwator kontroluje bieżący stan UTB w terminach określonych w instrukcji eksploatacji albo przepisach. Sprawdza mechanizmy napędowe, hamulce, cięgna nośne, urządzenia zabezpieczające, sterowanie oraz konstrukcję. Takie czynności pomagają wykrywać usterki powstające podczas normalnej pracy.
Przegląd specjalny służy natomiast kompleksowej ocenie urządzenia po wykorzystaniu założonego okresu użytkowania. Producent lub osoba kompetentna ustala zakres badań. Powinien on obejmować części wpływające na bezpieczeństwo, w tym:
- konstrukcję nośną i jej geometrię,
- połączenia śrubowe i spawane,
- przekładnie, napędy oraz hamulce,
- układy elektryczne, hydrauliczne i pneumatyczne,
- ograniczniki oraz inne zabezpieczenia,
- miejsca narażone na korozję, pęknięcia i odkształcenia.
Specjaliści mogą wykonać pomiary geometrii, badania nieniszczące, kontrolę grubości materiału oraz obliczenia wytrzymałościowe. Dobierają zakres prac do rodzaju urządzenia, jego historii i warunków użytkowania.
Wynik przeglądu określa warunki dalszej pracy
Osoba kompetentna dokumentuje wykonane czynności i przygotowuje protokół oceny stanu technicznego. Może dopuścić urządzenie do kolejnego okresu pracy, zalecić częstsze kontrole albo wskazać konieczne naprawy. Gdy stan konstrukcji lub mechanizmów tego wymaga, eksploatujący przeprowadza remont kapitalny przed ponownym uruchomieniem maszyny.
Po zakończeniu oceny i wykonaniu zaleceń osoba kompetentna określa kolejny resurs. Może on być krótszy niż początkowy okres użytkowania urządzenia fabrycznie nowego. Zależy od stopnia zużycia, zakresu remontu i przewidywanej intensywności dalszej pracy.
Terminowa ocena pozwala uniknąć nieplanowanego postoju
Przegląd specjalny najlepiej zaplanować przed całkowitym wykorzystaniem resursu. Zakład zyskuje wtedy czas na badania, przygotowanie dokumentacji oraz wykonanie ewentualnych napraw bez nagłego zatrzymywania produkcji lub przeładunku.
Jeśli szukasz wsparcia przy obliczaniu resursu UTB, przeglądzie specjalnym albo remoncie kapitalnym, zapoznaj się z ofertą Lubritech. Firma łączy prace dokumentacyjne z naprawami, regeneracją i modernizacją urządzeń, co ułatwia przeprowadzenie całego procesu.