Otrzymaliśmy od Czytelniczki zgłoszenie w sprawie „nielegalnych cenników opłat za bilety w powiatowych przewozach na liniach użyteczności publicznej, organizowanych przez Powiat Bolesławiecki od 2019 roku do chwili obecnej”.
Osoba zgłaszająca uargumentowała to tak:
Zgodnie z przepisami prawa cenniki biletów w powiatowych przewozach pasażerskich to akt prawa miejscowego, ponieważ dotyczy on nieokreślonej liczby osób – pasażerów – i nakłada na nich obowiązki opłat, kar itd. I musi on podlegać publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego – zgodnie z przepisami prawa. Od 2019 roku Powiat Bolesławiecki nie podjął uchwały i nie skierował jej do publikacji, co powoduje, że cenniki biletów są nielegalne, a opłaty od pasażerów na liniach użyteczności publicznej są pobierane bez podstawy prawnej, przy nieistniejącym prawnie „akcie prawa miejscowego”.
Czytelniczka dodała: – Zatem pasażerowie powiatowych przewozów pasażerskich na liniach organizowanych przez Powiat Bolesławiecki – którzy udowodnią, że korzystali z przewozów organizowanych przez Powiat Bolesławiecki (np. zakupując bilety miesięczne imienne) – mają prawo żądać zwrotu wszystkich środków pieniężnych za wykupione bilety (oraz za wszelkie opłaty na tych liniach oraz zapłacone kary) wraz z należnymi odsetkami.
I powołała się na Rozstrzygnięcie Nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 4 listopada 2020 r., wyrok NSA z dnia 19 lipca 2005 r. oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 maja 2023 r.
O sprawę zapytaliśmy Powiat Bolesławiecki. Urząd:
(…) zgodnie z brzmieniem art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 285 z późn. zm.), rada powiatu może ustalać ceny za usługi przewozowe w publicznym transporcie zbiorowym w zakresie zadania o charakterze użyteczności publicznej w powiatowych przewozach pasażerskich. Podkreślić należy, że art. 50a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym wskazuje na możliwość, a nie obowiązek ustalenia cen za usługi przewozowe. W orzecznictwie przyjęto, iż przepis ten daje właściwemu organowi – czyli radzie powiatu – prawo ustalenia cen za usługi przewozowe w publicznym transporcie zbiorowym, natomiast nie nakłada na nie takiego obowiązku.
I wyjaśnia:
Taka konstrukcja oznacza zatem elastyczną realizację uprawnienia właściwego organu do kształtowania przez niego polityki cenowej w zakresie cen za usługi przewozowe. Na jego podstawie może zatem zostać wydany akt prawa miejscowego prawnie wiążący dla wszystkich podmiotów, które zajmują się na danym obszarze świadczeniem usług, o których mowa w przywoływanym przepisie, czyli operatorów. W wypadku, gdy świadczenie usług na rzecz organizatora – Powiatu Bolesławieckiego realizowane jest przez jednego operatora – PKS sp. z o.o., ustalanie przez radę cen za usługi przewozowe jest niecelowe. Podkreślić przy tym należy, że Organy wymienione w art. 50a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie są uprawnione do ustalania cen w przewozach komercyjnych.
Oraz uzupełnia:
Należy wskazać również, iż w orzecznictwie podkreśla się, że na podstawie przepisu art. 50a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie mogą być przyjmowane cenniki opłat lub taryfa przewozowa. Użycie przez ustawodawcę sformułowania „cenę za usługi przewozowe" oznacza wskazanie konkretnej kwoty za określoną usługę. Czym innym jest bowiem ustalenie opłat za usługi przewozowe, które zgodnie z art. 50b ustawy o publicznym transporcie zbiorowym mają charakter cen maksymalnych, a czym innym taryf opłat (cenników) za usługi przewozowe, czyli cen konkretnych biletów, czy to jednorazowych, ulgowych czy też okresowych (np. miesięcznych). Należy to, podobnie jak uzgadnianie uprawnień do ulgowych przejazdów w przewozach o charakterze użyteczności publicznej, do kompetencji organizatora publicznego transportu zbiorowego, czyli w odniesieniu powiatowych przewozów pasażerskich – do starosty (art. 15 ust. 1 pkt 10 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym). Z uwagi na powyższe Starosta Bolesławiecki, wykonujący na podstawie art. 7 ust. 4 pkt. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym zadania organizatora, wydał na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 10 zarządzenie w sprawie taryfy opłat za przewóz osób i bagażu w powiatowych przewozach pasażerskich.