Z dziejów miasta. Gmina żydowska w Bolesławcu

Z dziejów miasta. Gmina żydowska w Bolesławcu
fot. Głos Bolesławca Wpis archiwalny – Głos Bolesławca.
istotne.pl bolesławiec

Nie wiele posiadamy informacji o ludności żydowskiej w Bolesławcu. Prawdopodobnie Żydzi założyli swoją gminę w XIV w. umiejscawiając ją na tzw. Przedmieściu Mikołajskim. Była to ludność zajmująca się drobnym handlem, rzemiosłem, drobnymi usługami.
Na przedmieściu tym mieszkali również górnicy – poszukiwacze złota. Odrębność kulturowa gminy, religia, zwyczaje i obyczaje mogły spowodować nietolerancyjne zachowanie ludności i rajców miejskich. Zachowała się informacja, że w 1453 roku wypędzono Żydów z miasta, a w 1454 gmina żydowska na Przedmieściu Mikołajskim została zlikwidowana. Jako głównego sprawcę wymienia się nazwisko Jana Kapistrana. Czas Reformacji i Kontrreformacji nie sprzyjały rozwojowi gmin żydowskich. Można założyć, że Żydzi mieszkali w mieście rozproszeni i nieliczni. Może o tym świadczyć istnienie Cmentarza Żydowskiego.
Rozwój gospodarki kapitalistycznej Niemiec po zjednoczeniu sprzyjał wzrostowi ekonomicznemu ludności żydowskiej. W 1870 roku mamy informację o budowie domu pogrzebowego na Cmentarzu Żydowskim, a w roku 1876 rozpoczęto budowę wielkiej synagogi na Przedmieściu Mikołajskim. Zakończenie budowy i uroczystość otwarcia (poświęcenia) nastąpiła 17.IX. 1878 r.
Synagoga i gmina Żydowska istniała do lat 30-tych kiedy nastąpił wzrost antysemityzmu faszystowskiego. Prawdopodobnie synagoga została zniszczona. Pozostała po niej zachowana stara fotografia.