Szkaradna Środa i Zielony Czwartek

Szkaradna Środa i Zielony Czwartek
fot. Muzeum KRNAP Vrchlabí Na wystawie w Muzeum Ceramiki można obejrzeć, jak Czesi obchodzili tradycyjną Wielkanoc. Można obejrzeć smakowite judasze, filigranowe cukrowe jajka i bogatą wielkanocną szopkę.
istotne.pl muzeum, wystawa, wielkanoc

Od 15 marca w Muzeum Ceramiki przy ulicy Mickiewicza można oglądać wystawę „Czeskie tradycje wielkanocne”. Wystawa przybliża obyczaje związane z okresem świątecznym, kultywowane po południowej stronie Karkonoszy. Mimo bliskich związków kulturowych obchody Świąt Zmartwychwstania Pańskiego w Polsce i w Czechach różnią się od siebie.

Cukrowe jajko wielkanocne z Czech z umieszczonymi wewnątrz figurkami ludzi, zwierząt i domówCukrowe jajko wielkanocne z Czech z umieszczonymi wewnątrz figurkami ludzi, zwierząt i domówfot. G.H.

Wśród eksponatów, pochodzących ze zbiorów Muzeów we Vrchlabí i w Jilemnice znajdują się kołatki, wielkie cukrowe jajka, które mają w środku wstawione małe figurki domów i ludzi. Na wystawie można też oglądać ozdoby na stół z chleba (w tym małe bułeczki w formie splecionych węży).Ozdoby z chleba tzw. judasze gospodynie piekły w Wielki Czwartek (w Czechach nazywany Zielonym Czwartkiem).

Judasze - czeskie ozdoby wielkanocne z chleba, w tym wypadku mają kształt wężyJudasze - czeskie ozdoby wielkanocne z chleba, w tym wypadku mają kształt wężyfot. G.H.

Ciekawym eksponatem jest szopka wielkanocna ze Zmartwychwstałym Jezusem. Ta tradycja nie jest zupełnie znana na terenie Polski.

Różnią się też obchody poszczególnych dni świątecznych. W Wielki Piątek [czes. Velký pátek] przed wschodem słońca dziewczęta myły się w potoku lub nacierały śniegiem, co miało zapewnić im zdrowie i urodę.

W Białą Sobotę [czes. Bílá sobota] przed kościołem rozpalano „nowy” ogień zapewniający oczyszczenie i ochronę. Cykl świąteczny zamyka Poniedziałek Wielkanocny [czes. Velikonoční pondělí]. Tego dnia popularne było niegdyś symboliczne bicie świeżymi splecionymi witkami, nazywanymi w Czechach pomlázka (od słowa omlazení = „odmłodzenie”). Każdy uderzony taką gałązką miał według tradycji przyjmować siłę od odradzającej się przyrody.

Wystawie prezentującej czeskie tradycje wielkanocne towarzyszy ekspozycja fotograficzna „Wielkanoc na Dolnym Śląsku”. Zdjęcia ukazują znane wśród mieszkańców naszego regionu tradycje: dekorowanie pisanek, przygotowywanie świątecznych wypieków czy strojenie koszyczka ze święconką. Fotografie zostaną udostępnione na planszach wystawienniczych w ogrodzie za budynkiem Muzeum.

Zwiedzanie wystaw oraz jest bezpłatny. Działania te są realizowane w ramach projektu „Ogrody żywej tradycji – ochrona wspólnego dziedzictwa pogranicza polsko-czeskiego”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska-Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

fot. ii