Biblioteka w Bolesławcu została założona w 1945 roku. O historii placówki opowiada bogata publikacja jubileuszowa. Przy bibliografii pracowało ponad 30 osób, prace trwały pół roku.

W monografii znalazły się wspomnienia osób tworzących niezwykłe miejsce oraz pamiątki i archiwalne dokumenty.

Redaktorkami jubileuszowego wydawnictwa były Anna Idkowiak, Anna Bober-Tubaj i Barbara Glinkowska.

Krystyna Szymańska i Stefania Nowak oraz Halina Majewska, najstarsze pracownice Biblioteki, zostały zaproszone na scenę. Dziękowano im za wieloletnią pracę oraz pomoc w tworzeniu bibliografii.

Uroczystość uświetniło spotkanie z pisarką Katarzyną Bondą.

Historia biblioteki w Bolesławcu

Historia biblioteki zaczęła się od skromnych początków, prowadząc ku trwałemu dziedzictwu kultury. Instytucja, która po II wojnie światowej stała się jednym z najważniejszych ośrodków kultury i edukacji dla mieszkańców ziemi bolesławieckiej.  

Po II wojnie światowej Bolesławiec podobnie jak wiele miast Dolnego Śląska potrzebował nie tylko odbudowy materialnej, ale i duchowego zaplecza, które mogłoby wspierać edukację i integrację mieszkańców. W 1945 roku powstała w Bolesławcu pierwsza po wojnie placówka biblioteczna, a jednocześnie trzecia na Dolnym Śląsku (po Kłodzku i Wrocławiu). Jej powstanie ściśle wiąże się z założycielką i pierwszą kierowniczką Joanną Waszak. To dzięki niej i zaangażowaniu społeczeństwa biblioteka stawiała pierwsze, najważniejsze kroki: pierwszy księgozbiór, ponad 300 książek, pochodziły głównie z darów mieszkańców, a niewielką część stanowił przydział z Ministerstwa Oświaty. Zaczęło się od skromnego startu, ale z planem na rozwój, z wiarą w to, że książka może być narzędziem odradzającej się społeczności powojennej.

Warunki korzystania z biblioteki ustalono już w 1947 roku. Czytelnik płacił stałą miesięczną opłatę w wysokości 20 złotych i wpłacał kaucję zależną od wartości wypożyczonej książki. Te formalności miały praktyczny cel: zapewnić stabilność finansową placówki, a jednocześnie chronić zbiory przed nieterminowym zwrotem i ewentualnym przywłaszczeniem.

Z perspektywy czasu brzmi to jak prosta zasada, która pozwalała bibliotece planować powiększanie zbiorów i utrzymanie porządku. W 1948 roku księgozbiór wzrósł do około 3000 woluminów, a liczba czytelników przekroczyła 200 osób. W tej fazie powstawały także pierwsze punkty biblioteczne: w Gromadce, Milikowie i Czernej, a kierownictwo przeszło w ręce Bolesława Bielawskiego.

Kolejne kroki prowadziły do koncepcji „specjalnych” punktów bibliotecznych. W 1950 roku uruchomiono ich pięć w różnych zakładach pracy: w Zakładach Ceramicznych „Bolesławiec”, Powszechnej Spółdzielni Spożywców, Nadleśnictwie, Tartaku i Biurze Zbytu Energii Elektrycznej. To była strategia, która miała na celu udostępnienie literatury szerokim kręgom mieszkańców i umożliwienie im łatwiejszego dostępu do informacji. Z czasem władze dostrzegały również potrzebę centralizacji i połączenia zasobów.

W 1950 roku powstała Miejska Biblioteka Publiczna, która dostosowywała się do realiów socjalistycznego systemu, łącząc możliwości centralne (narodowe) z potrzebami lokalnej społeczności.

Krytyczny moment przyszedł w latach późniejszych, kiedy zaczęto obserwować rosnący napływ literatury, takiej, która miała kształtować „język” ideologiczny epoki. W 1951 roku, mimo że ilość książek rosła, odnotowano spadek wypożyczeń i trzeba było prowadzić swoisty plan wypożyczeń literatury, który wpajał określone wartości. Te działania pokazują dualizm, który towarzyszył bibliotekom w tamtym czasie: z jednej strony chęć szerokiego dostępu do literatury, z drugiej – konieczność realizowania wytycznych programów kulturalno-edukacyjnych narzucanych przez państwo.

W 1955 roku obie placówki – Powiatowa i Miejska – zostały połączone pod wspólną nazwą Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna, a od początku siedzibę miały w Ratuszu. W 1962 roku, gdy zapadła decyzja o remoncie ratusza, biblioteka została przeniesiona do lokalu przy ul. Kaszubskiej 4. Istotne były również rosnące zbiory i liczba czytelników – 40 tysięcy woluminów i 4 tysiące czytelników wymagały rozwiązań organizacyjnych i logistycznych, które ułatwiały funkcjonowanie biblioteki

W tym czasie rozpoczęto przenoszenie działów do różnych punktów miasta. Utworzono wtedy oddziału dla dzieci w 1974 roku w Relaksie przy ul. Łukasiewicza. W 1975 roku powstała Czytelnia wraz z Działem Informacyjno-Bibliograficznym we wcześniejszej siedzibie Biblioteki Pedagogicznej przy Kubika 9.

W 1980 roku utworzono Filię nr 1 w Domu Młodego Robotnika przy ul. Wojska Polskiego 6, która gromadziła również pierwsze zbiory audiowizualne.

W 1982 roku podjęto kolejne prace nad poprawą warunków lokalowych placówki. Powstała koncepcja nowego, samodzielnego obiektu, która na początku miała być częścią Bolesławieckiego Ośrodka Kultury, a później miała być realizowana jako odrębny budynek w pobliżu centrali telefonicznej przy ul. Karola Miarki.

Plan zakładał realizację w latach 1986–1990, jednak z powodu braku środków finansowych projekt upadł w 1989 roku. Rok 1990 przyniósł kolejne zmiany organizacyjne: powstała instytucja Miejska Biblioteka Publiczna, a pieczę nad nią przejął samorząd miasta. Dzięki wsparciu prezydenta Józefa Króla i Rady Miasta podjęto decyzję o przekazaniu bibliotece samodzielnego obiektu po żłobku przy ul. Sądowej 8.

Adaptacja została zakończona, a w 1993 roku wszystkie działy biblioteki powróciły do jednego miejsca o powierzchni przekraczającej 600 m². Budynek mieścił 80 tysięcy zbiorów, z których rocznie korzystało ponad 8 tysięcy osób, zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dzięki temu otworzyła się także nowa wypożyczalnia – zbiorów fonograficznych i kaset wideo. W grudniu 1993 roku Filia nr 1 z ul. Wojska Polskiego została przeniesiona do Domu Dziennego Pobytu przy ul. Staroszkolnej 6c

Najbardziej symboliczny moment lat 90. przyniósł jubileusz 50-lecia placówki, obchodzony już w nowej, wspierającej infrastrukturze. Z okazji jubileuszu bibliotece nadano imię Cypriana Kamila Norwida – znanego poety i patriotycznego myśliciela, którego twórczość i postawa doskonale korespondują z misją biblioteki: szerzenie wiedzy, kultury i wolnego myślenia.

Dziś biblioteka w Bolesławcu ma siedzibę w nowoczesnej siedzibie Centrum Wiedzy. Jednak to, co najważniejsze to duch wspólnoty, który towarzyszył każdej decyzji na przestrzeni dekad. To dzięki temu duchowi biblioteka w Bolesławcu nie jest muzeum przeszłości, lecz żywym miejscem, gdzie każdy może znaleźć książkę, informację, a także inspirację do własnych poszukiwań.