Miejsce, gdzie pielęgnuje się pamięć

Miejsce, gdzie pielęgnuje się pamięć
fot. Wikimedia Commons Talent i wrażliwość Oliviera Messiaena, pracowitość i wiedza Romana Zgłobickiego, pasja i determinacja Albrechta Götze – oto fundament europejskiego miejsca spotkań w sercu Europy. Otwarto je we czwartek, 15 stycznia 2015 r., po 11 latach starań.
istotne.pl

Powstanie Europejskiego Centrum Edukacyjno-Kulturalnego Zgorzelec-Görlitz „Meetingpoint Music Messiaen” poprzedziły lata pracy nad przywracaniem pamięci o Stalagu VIII A. Trudnej pamięci o miejscu i bodaj czy nie jeszcze trudniejszej pamięci o ludziach, którzy znaleźli się tutaj za sprawą wojny. Wydobywane z mroków zapomnienia opowieści, postaci, zdarzenia bardzo powoli wracają w to miejsce. To niewątpliwa zasługa świętej pamięci Romana Zgłobickiego, który ocalił pamięć tego miejsca, i Albrechta Götze, pasjonata muzyki, wizjonera konsekwentnie dążącego do obranego celu.

Ale też Oliviera Messiaena. Bo przejmujące dźwięki klarnetu, skrzypiec, wiolonczeli i fortepianu, wybrzmiewające w jego apokaliptycznym „Kwartecie na koniec czasu”, wyraźnie wabią w to miejsce duchy przeszłości i przyciągają młodość. Trudne, przejmujące dzieło, wykonywane od ośmiu lat – zawsze 15 stycznia – przez znakomitych muzyków z różnych stron świata, upamiętnia traumatyczną obozową prapremierę z przeszłości, ale nie po to, by w niej trwać, lecz by uświadomić sobie koniec tamtego straszliwego czasu i zwrócić się ku przyszłości. Bo celem nowo otwartego centrum są spotkania młodych z całego świata. Spotkania muzyczne, historyczne, naukowe, dla których twórcy centrum stworzyli świetne warunki.

Przyszłość potrzebuje dialogu

Program uroczystości otwarcia nowego centrum, którą zakończyło tradycyjne, wieczorne wykonanie Messiaenowskiego dzieła „Kwartet na koniec czasu”, obfitował w ciekawe wydarzenia. Zwiedzanie Domu Pamięci, po którym osobiście oprowadzał gości autor projektu architektonicznego Christian Weise, prelekcja przybliżająca sylwetki 12 polskich jeńców z otoczenia Messiaena, wygłoszona przez krakowskiego muzykologa prof. Jerzego Stankiewicza, wystawy: stała (poświęcona Stalagowi VIII A) i czasowa (przybliżająca obóz jeniecki w Żaganiu) – to tylko niektóre z nich. I wspólny motyw przewodni tego dnia i poprzedzających go jedenastu lat wypełnionych pracą, porządkowaniem terenu, spotkaniami młodzieży, działaniami artystycznymi – PAMIĘĆ, bez której nie ma przyszłości.

Motyw ten obecny był także w wystąpieniach zaproszonych przez gospodarzy (Fundację Centrum Wspierania Przedsiębiorczości w Zgorzelcu i stowarzyszenie Meetingpoint Music Messiaen w Görlitz) gości, wśród których byli m.in. premier Saksonii Stanislaw Tillich i marszałek Województwa Dolnośląskiego Cezary Przybylski, saksońska minister nauki i sztuki dr Eva Maria Stange, konsul generalna Niemiec we Wrocławiu Elisabeth Wolbers i prof. dr Jerzy Stankiewicz. Najpełniej i najszerzej o tym, co było, co jest i jaka może, a właściwie powinna być przyszłość tego miejsca, powiedział dr Kazimierz Wóycicki, który w swoim wystąpieniu wiele uwagi poświęcił potrzebie międzynarodowego dialogu o przeszłości i wspólnych dążeniach. Dialogu, który powinien toczyć się w tym miejscu i wspierać „otwartą na przyszłość pamięć naszego europejskiego kontynentu”.

Renata Burdosz/ii