Dominikanie w Bolesławcu

Dominikanie w Bolesławcu
fot. Głos Bolesławca Wpis archiwalny – Głos Bolesławca.
istotne.pl bolesławiec

Zakon Dominikanów założony został we Francji w 1216 roku przez kaznodzieję Dominika Guzmana w celu przeciwdziałania ruchom albigansów i wszelkim innym "herezjom".
Był to zakon kaznodziejski żebrzący, zakonnicy przestrzegali ubóstwa indywidualnego. Popularność ich kazań i wsparcie ludności spowodowało, że wkrótce stał się jednym z bogatszych zakonów w Europie. Najsłynniejszym członkiem zakonu był filozof Św. Tomasz z Akwinu. Do Polski przybył zakon w 1223 roku do Krakowa, a później jego klasztory rozwinęły się w całej Polsce. Na Śląsku najwcześniej we Wrocławiu (1226 r.)
Dominikanie w Bolesławcu osiedlili się prawdopodobnie pod koniec XIII w. W 1298 roku jest informacja, że Dominikanie mieli prawo głoszenia kazań, słuchania spowiedzi i odprawiania pogrzebów. Głosili również kazania w okolicznych miastach np. Zgorzelcu. W 1326 roku zachował się wykaz członków zakonu (około 70-ciu zakonników), w którym jest wiele nazwisk polskich (Mikołaj Kobacz, Wacław Donat, Augustyn Jakubilec). Zakon zachował swój prapolski charakter (Śląsk już nie należał do Polski, a do Czeskich Luxemburgów).
Wojny husyckie, a szczególnie najazd husytów na miasto w 1429 r. zniszczył klasztor i wymordowano (źródła podają, że spalono żywcem zakonników i księży i innych kościołów). Klasztor został szybko odbudowany (1432).
Reformacja w Europie od 1517 roku i przejmowanie przez wiele państw niemieckich nauk Marcina Lutra spowodowało również zmianę sytuacji dominikanów. Większość protestancka w mieście rozpoczęła naciski na Radę Miejską do likwidacji Klasztoru. Część zakonników również przeszła na protestantyzm. W 1545 roku zlikwidowano zgromadzenie dominikanów w mieście, a w budynkach klasztornych uruchomiono wytwórnię kwasu siarkowego i saletry.
W 1575 roku zburzono część zabudowań i Kościół. Po wojnie 30-letniej, uwzględniając rolę jaką zakon odgrywał w obronie katolicyzmu w okresie kontrreformacji w 1660 roku dominikanie wracają do Bolesławca, otrzymują odszkodowanie co pozwala na odbudowę klasztoru i Kościoła w stylu barokowym w latach 1670-1676.
W 1810 roku następuje Sekularyzacja zakonu dominikanów co w konsekwencji oznaczało koniec Zakonu. W budynkach klasztornych umieszczono szkolę ewangelicką. W czasach napoleońskich były tam magazyny żywności, paszy i szpital dla wojska. W 1816 roku nastąpiło ostateczne zburzenie kościoła dominikanów, a część budynków adaptowano na szkołę zawodową.
Z całego kompleksu klasztornego pozostał tylko jeden budynek pełniący dziś funkcję biurowca Urzędu Gminy przy ul. Teatralnej.