50 lat harcerstwa na Dolnym Śląsku w Bolesławcu

50 lat harcerstwa na Dolnym Śląsku w Bolesławcu
fot. Głos Bolesławca Wpis archiwalny – Głos Bolesławca.
istotne.pl bolesławiec

W roku bieżącym obchodziliśmy uroczyście kilka jubileuszy 50-cio lecia: powrotu Ziemi Bolesławieckiej do Macierzy (12 luty), zwycięstwa nad faszyzmem (8 maja) i istnienia PCK na Dolnym Śląsku (7-15 maja). W dniach 2-4 czerwca we Wrocławiu odbył się zorganizowany przez Dolnośląska Chorągiew ZHP zlot z okazji 50 rocznicy istnienia tej organizacji na Dolnym Śląsku. W zlocie uczestniczyło około 4000 harcerzy i instruktorów. Program zlotu był bardzo urozmaicony. Hufiec ZHP z Bolesławca był organizatorem gniazda technik harcerskich.
W czasie seminarium historycznego w Auli Leopoldina UWr wręczono "Słowniki biograficzne instruktorów harcerskich Dolnego Śląska w latach 1945 – 1990" autorstwa druha harcmistrza Adama KIEWICZA. Słownik ten otrzymał również senior bolesławieckiego harcerstwa druh harcmistrz Hubert BONIN, który już w 1946 r. założył w Bolesławcu 1 DH im. Księcia Józefa Poniatowskiego, a w 1947 r. zorganizował obóz harcerski w Osieczowie. Drużyna ta istnieje do dzisiaj (w 1961 r zmieniła nazwę na 1 DH im. Gustawa Morcinka), a dh Bonin dalej wspomaga jej działalność już niejako drużynowy a jako opiekun.
Harcerstwo na Ziemi Bolesławieckiej organizowało się samorzutnie, ale trochę później niż w innych miastach Dolnego Śląska. Władza harcerska – komenda hufca powstała dopiero 1.04.1949 r. (do tego okresu Bolesławiec był w składzie Hufca Lwówek Śląski, który powstał już 5.11.1945 r. -hufcowy Zygmunt STANOCH). Okolice Bolesławca były atrakcyjnym terenem dla harcerzy z centralnych stron Polski. Jak podaje Zygmunt Łęski (instruktor Szarych Szeregów u boku AK) autor książki "ZHP w Częstochowie i Kłobucku", w dniach od 15 do 30 lipca 1947 r. zorganizowano obóz harcerski w Osieczowie kolo Bolesławca. Wzięło w nim udziel 300 harcerzy w siedmiu podobozach. Druhowie zdobywali stopnie i sprawności harcerskie oraz uczestniczyli w pracach społecznych przy uporządkowaniu pomieszczeń szkolnych we wsi Osieczów. Wielką uroczystość zorganizowano 22 lipca w Bolesławcu. Harcerze złożyli wizytę w jednostce wojskowej, gdzie byli podejmowani obiadem. Wieczorem, na rynku, rozpalono ognisko, przy którym zaproszeni goście oklaskiwali bogaty program artystyczny i bawili się razem z druhami. W Bolesławcu w tym samym czasie zorganizowano równolegle obóz dla drużyny harcerskiej z częstochowskiego liceum pedagogicznego. W zgrupowaniu brało udział 31 osób – harcerek i harcerzy, przyszłych nauczycieli. Opiekunem był prof Stefan Czechowski, były oficer AK. Jak podaje wspomniany autor książki uczestnicy zgrupowania obok normalnych zajęć obozowych prowadzili bardzo ciekawą akcję repolonizacyjną dla dzieci autochtonów (prawdopodobnie chodzi o dzieci reemigrantów z Jugosławii), które w grupach 5-6 osobowych, kierowanych przez harcerzy i harcerki uczyły się języka polskiego. Praca ta była bardzo trudna, ale po trzech tygodniach nauki z zajęciami trwającymi codziennie około czterech godzin, dzieci mogły porozumieć się w języku ojczystym. Dla nich prowadzony był również w czasie akcji żniwnej na tym terenie tzw. "zielony dzieciniec", w którym dzieci spędzały czas na grach i zabawach i otrzymywały posiłek, przygotowany w kuchni harcerskiej.
Bolesławieckie harcerstwo tak na dobre powstało po 1956 r. Komendantem Hufca ZHP była przez 4 lata Zofia Bachowska – Malinowska. W lalach następnych hufcem kierowali: Jerzy Menich, Maria Truszczyńska, Jadwiga Menich, Jerzy Menich, Stanisław Szypulski, Mirosław Urbaniak, Marianna Czak, Marian Zachar i Zdzisław Abramowicz. W 1975 r. powstał hufiec Bolesławiec gmina, którym kierował do 1992 r. Mieczysław Romańczuk. Dynamiczny rozwój harcerstwa bolesławieckiego przypada na lala 70-te i częściowo 80-te. W tym okresie powstało najwięcej drużyn specjalnościowych (pożarnicze, MSR, żeglarskie, łącznościowe), a także Kręgów Instruktorskich.
Szczególnie zasłużonych instruktorów wyróżniono Honorową Odznaką – Krzyżem "Za Zasługi dla ZHP". Odznaczenie to otrzymali następujący harcmistrzowie: Zofia KŁOSOWSKA (1969), Hubert BONIN (1970), Irena DERECKA (1971), Mirosław URBANIAK (1972), Teodor BANASZKILWICZ, Marianna CZAK, Zdzisław JACKOWIAK, Jadwiga MENICH, Teresa MROCZKO, Janina PIETRZAK, Halina TERKLAK, Barbara URBANIAK (1973), Lucyna NAPIÓRKOWSKA, Barbara PRZESPOLEWSKA (1975), Jacek NESLER, Tadeusz SOJA (1977), Lucyna ŁAWROWSKA, Waldemar MODL, Stanisław OSTEN, Lidia POLENCEUSZ (1979), Jadwiga BOBEK, Mieczysław ROMAŃCZUK (1980), Stanisława KARWACKA (1981), Zofia MALINOWSKA-BACHOWSKA (1984), Helena JEROMINOW, Piotr DŁUGOSZEWSKI, Stanisława GRASZA, Danuta JANIK, Zofia PARUCH, Czesława ZUZAK (1985), Zdzisław ABRAMOWICZ (1986), Roman LARYSZ, Bożena MAJEWSKA, Maria WIKIERA (1989), Zdzisław MIRECKI( 1990).
Złotym krzyżem "Za zasługi dla ZHP" otrzymali: Marian CZAK (1979), Zofia KŁOSOWSKA, Janina PIETRZAK (1985), Irena DERECKA (1986), Hubert BONIN, Mirosław DACYSZYN, Mieczysław ROMAŃCZYK, Halina TERELAK (1989). W 1985 r. dh Hubert BONIN został odznaczony "Rozetą – Mieczami" do krzyża "Za Zasługi dla ZHP" oraz wyróżniony tytułem honorowym "Instruktor Senior ZHP".
Działacze z rad przyjaciół harcerstwa za wspieranie harcerskiej działalności otrzymali Krzyże: Adolf ZIÓŁKOWSKI (1977), Bogusław JUDA, Czesław MAŚLICKI (1978), Ryszard AWŁASEWICZ, Stanisław BRYNZA (1979), Jan PASZKOWSKI (1986).
Od 1990 r. odnotowano systematycznie spadek ilości drużyn. Przyczyn tego stanu jest kilka. Na szczęście proces ten został zahamowany. Na harcerskiej lilijce są słowa Ojczyzna, nauka, cnota. Czy takie hasła są jeszcze dzisiaj komuś potrzebne? Oczywiście, gdyż ideały są niezmienne. Przekształceniom podlegają jedynie formy działania i programy. Dzisiaj trzeba szukać innych pomysłów jak służyć Ojczyźnie. Harcerstwo to przede wszystkim szkoła życia dla młodych ludzi.
Od redakcji:
Autor artykułu, nasz redakcyjny kolega, jest instruktorem od 1971 r. Prowadził 25 DH im. Szarych Szeregów w Zbylutowie, założył i był drużynowym 18 DH MSR przy SP nr 8 w Bolesławcu, współzałożyciel Kręgu Instruktorskiego "BOBRZANIE", którego był wiceprzewodniczącym. W 1987 r. był komendantem I Zlotu Drużyn i Zastępów MSR Chorągwi Jeleniogórskiej. W 1993 r. zorganizował wyjazd harcerzy z Bolesławca i Lwówka Śląskiego na obóz. do Danii. To tylko kilka informacji z działalności druha.