Dawna Czerna

Dawna Czerna
fot. Wratislaviae Amici W kolejnej odsłonie naszego cyklu historycznego prezentujemy dawną Czerną (gmina Nowogrodziec).
istotne.pl nowogrodziec, historia, sebastian zielonka, czerna

Czerna to wieś łańcuchowa, położona w gminie Nowogrodziec. Przez kilka stuleci funkcjonowała pod niemiecką nazwą Tschirne, a w 1937 roku została przemianowana przez nazistów – w wyniku likwidacji topograficznych nazw pochodzenia słowiańskiego – na Tonhain.

W osadzie pod koniec XIX wieku dokonano kilku ciekawych odkryć archeologicznych, które potwierdziły przebieg prastarego europejskiego szlaku handlowego przez miejscowość. Jednym z najciekawszych znalezisk była brązowa moneta cesarza Konstantyna z IV w. oraz siekierka z epoki brązu.

We wsi zachował się imponujący kościół św. Stanisława, po raz pierwszy wspomniany w źródłach historycznych w XIV w., a gruntownie przebudowany i odrestaurowany w pierwszej połowie XIX wieku. We wnętrzu świątyni możemy podziwiać renesansową rzeźbę Chrystusa Salvatora oraz drewniany krucyfiks z początku XIX w.

W osadzie mieściła się fabryka dachówek i cegieł Sturma, która zapewniała pracę okolicznym mieszkańcom. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. nastąpiła wymiana ludności z niemieckiej na polską, przybyłą z Bośni (m.in. Kunowa i Dobrawy) oraz Kresów Wschodnich.

Dziś miejscowość liczy ponad 1000 mieszkańców, a jej przedwojenną architekturę możemy oglądać na starych kartach pocztowych.

Karta pocztowa z początku XX wiekuKarta pocztowa z początku XX wiekufot. dachziegelarchiv.de
Pocztówka z 1900 rokuPocztówka z 1900 rokufot. Wratislaviae Amici
Na widokówce z 1935 r. widzimy gospodę i pomnik poległych w I wojnie światowejNa widokówce z 1935 r. widzimy gospodę i pomnik poległych w I wojnie światowejfot. Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa
Teren zakładów Sturma w Czernej z widokiem na kolej zakładowąTeren zakładów Sturma w Czernej z widokiem na kolej zakładowąfot. Wratislaviae Amici
Wnętrze zakładów Sturma w Czernej na początku lat 30. XX wiekuWnętrze zakładów Sturma w Czernej na początku lat 30. XX wiekufot. Wratislaviae Amici

Sebastian Zielonka – historyk, absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizacja: archiwistyka i dokumentalistyka konserwatorska. Interesuje się historią regionu i życia społecznego Europejczyków w XX wieku. W wolnym czasie podróżuje.