Dawna synagoga w Bolesławcu

Dawna synagoga w Bolesławcu
fot. Wratislaviae Amici Dziś historię bolesławieckich Żydów możemy podziwiać na zachowanych kartach pocztowych – pisze Sebastian Zielonka.
istotne.pl zielonka, historia, synagoga

Pierwsze wzmianki o osadnictwie żydowskim na terenie Bolesławca pochodzą z XIV wieku. Z zachowanych materiałów dowiadujemy się, że w 1370 roku żyło tu około 360 osób wyznania mojżeszowego. Zajmowali się oni głównie handlem i usługami. W 1454 roku zostali wygnani z miasta pod wpływem wzrastających nastrojów antysemickich i dopiero na początku XIX wieku zaczęli tworzyć od podstaw swoją gminę wyznaniową. Dla porównania: w 1822 roku w mieście przebywało 22 Żydów, a pod koniec wieku Bolesławiec zamieszkiwały już 194 osoby wyznania mojżeszowego.

Żydzi, jako wspólnota religijna przestrzegająca kultu, prowadzili starania, aby w mieście powstała budowla umożliwiająca sprawowanie rytuałów religijnych. Pierwszą salę modlitwy założono w 1823 r. w domu wdowy Böhm. W 1876 roku, po ciężkich staraniach, rozpoczęto budowę bolesławieckiej synagogi przy obecnej ulicy Kubika. Ulokowana była ona w ekskluzywnej części Bolesławca: przy promenadzie i niedaleko sali koncertowo-balowej „Odeon”.

Miejsce lokacji budynku wybrano staranie – obok ówczesnej dzielnicy żydowskiej. Inicjatorem budowy był kupiec Israel Hülse, a dobroczyńcą inwestycji bankier Sachs. Koszt realizacji projektu pochłonął około 50 000 marek.

Niestety, w czasie nocy kryształowej (9 listopada 1938 r.) synagoga została podpalona, a straż pożarna pilnowała, aby ogień nie rozniósł się na sąsiednie budynki. Budynku nigdy nie odbudowano, a obecnie w miejscu byłej synagogi znajduje się skwer. Dziś historię bolesławieckich Żydów możemy podziwiać na zachowanych kartach pocztowych.

Synagoga na początku XX wiekuSynagoga na początku XX wiekufot. Wratislaviae Amici
Bolesławiecka synagoga na starej karcie pocztowejBolesławiecka synagoga na starej karcie pocztowejfot. Wratislaviae Amici
Pocztówka z 1900 roku prezentująca synagogęPocztówka z 1900 roku prezentująca synagogęfot. Wratislaviae Amici
Karta pocztowa z 1900 rokuKarta pocztowa z 1900 rokufot. Wratislaviae Amici
Pień drzewa jako zegar słoneczny na dziedzińcu synagogi. Zdjęcie wykonano około 1910 roku (Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa)Pień drzewa jako zegar słoneczny na dziedzińcu synagogi. Zdjęcie wykonano około 1910 roku (Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa)fot. Wratislaviae Amici

Sebastian Zielonka – historyk, absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizacja: archiwistyka i dokumentalistyka konserwatorska. Interesuje się historią regionu i życia społecznego Europejczyków w XX wieku. W wolnym czasie podróżuje.

(informacja: Sebastian Zielonka)