Dawny Zamek Gryf

Dawny Zamek Gryf
fot. archiwum S. Zielonki W kolejnej odsłonie naszego cosobotniego cyklu prezentujemy dawny Zamek Gryf.
istotne.pl zielonka, historia, gryf, zamek

Zamek Gryf (niem. Schloss Greiffenstein) położony jest we wsi Proszówka, pomiędzy Gryfowem a Mirskiem. Dziś pozostały po nim ruiny na bazaltowym wzgórzu. Prawdopodobnie już za czasów Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski, istniała tu drewniana warownia obronna, a jako domniemanego twórcę zamku-twierdzy wymienia się Bolesława Wysokiego.

Pod koniec wieków średnich istniał nad Kwisą system umocnień militarnych, w skład którego wchodziły m.in. Zamek Gryf, Czocha oraz Rajsko. Spełniały one rolę obiektów obronnych o wysokim znaczeniu ze względu na usytuowanie przy granicy śląsko-łużyckiej.

W XIII wieku istniał tylko zamek górny, bez wieży o nieregularnym kształcie. W następnych wiekach obiekt był rozbudowywany. W 1419 roku w posiadanie miasta Gryfowa oraz warowni weszła rodzina Schaffgotschów, budowla została umocniona i przebudowana, a za większość prac zapłaciła miejscowa ludność.

Zamek słynął z bardzo ekskluzywnych przyjęć, polowań i modnych w tym czasie turniejów rycerskich. W okresie wojny trzydziestoletniej warownia była oblegana dwukrotnie. Obroną dowodził Leopold Schaffgotsch, który podczas drugiego oblężenia skapitulował po 4 dniach. Ta przysporzyła dowódcy wielkiej sławy w okolicy, co zaowocowało zaproszeniem na uroczystości koronacyjne Jana III Sobieskiego. W tym okresie między ludźmi szlachetnie urodzonymi panowały pewne zwyczaje i zobowiązania, liczył się honor i tradycje rodzinne – niezależnie od obozu, w którym się przebywało, lub władcy, któremu się służyło.

W czasie II wojny śląskiej mury zamku zostały wzmocnione, a w 1778 roku dokonano dodatkowych umocnień, co wpłynęło na wzmocnienie militarne zamku. W 1798 roku została podjęta decyzja o budowie pałacu wraz z folwarkiem i pomieszczeniami gospodarczymi. To wpłynęło na to, że kamień z zamkowych zabudowań posłużył budowniczym jako materiał budowlany, a obiekt zaczął popadać w ruinę.

Dziś jego świetność możemy podziwiać na starych kartach pocztowych.

Zamek na pocztówce sprzed 1832 rokuZamek na pocztówce sprzed 1832 rokufot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Obiekt w ujęciu znanego artysty Theodora BlätterbaueraObiekt w ujęciu znanego artysty Theodora Blätterbauerafot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Pocztówka prezentuje stary zamek, pałac oraz niezachowany budynek gospodarczyPocztówka prezentuje stary zamek, pałac oraz niezachowany budynek gospodarczyfot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Zamek na ilustracji z ok. 1850 r.Zamek na ilustracji z ok. 1850 r.fot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Pocztówka prezentuje ruiny zamku, zespół pałacowy oraz hotel na przełomie XIX i XX wiekuPocztówka prezentuje ruiny zamku, zespół pałacowy oraz hotel na przełomie XIX i XX wiekufot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Ruiny zamku na kolorowej pocztówce z przełomu XIX i XX wiekuRuiny zamku na kolorowej pocztówce z przełomu XIX i XX wiekufot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Na karcie pocztowej z początku XX wieku widzimy ruiny zamku oraz gospodęNa karcie pocztowej z początku XX wieku widzimy ruiny zamku oraz gospodęfot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Pocztówka z 1909 roku, w tle widzimy ruiny zamku, a na pierwszym planie pałacPocztówka z 1909 roku, w tle widzimy ruiny zamku, a na pierwszym planie pałacfot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Pocztówka z lat 30. XX wiekuPocztówka z lat 30. XX wiekufot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Zamek i pałac na kolorowej karcie pocztowejZamek i pałac na kolorowej karcie pocztowejfot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d
Plan zamku ze zbiorów Narodowej Biblioteki CyfrowejPlan zamku ze zbiorów Narodowej Biblioteki Cyfrowejfot. Wratislaviae Amici, Bildarchiv Foto Marburg, ak-ansichtskarten.d

Sebastian Zielonka – historyk, absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizacja: archiwistyka i dokumentalistyka konserwatorska. Interesuje się historią regionu i życia społecznego Europejczyków w XX wieku. W wolnym czasie podróżuje.

(informacja: Sebastian Zielonka)